Far la via da chasa u midar en Svizra?
Bleras persunas che lavuran en Svizra abitan sur il cunfin. Las taglias suondan lura reglas spezialas per mintga pajais, la tschains e las cumpras custan main, mo la via da lavur custa temp e daners. Inditgai Voss salari e Voss custs per vesair tge via che As lascha dapli.
Las reglas che valan per Vus
Nua ch’ils daners van
Per onn, en CHF. Ils imports en euro èn convertids cun Voss curs da barat.
| CHF per onn | Abitar en Svizra | Differenza | |
|---|---|---|---|
| Salari brut | |||
| Contribuziuns socialas (AVS, AD, cassa da pensiun, accidents) | |||
| Taglia en Svizra | |||
| Taglia en Voss pajais | |||
| Cassa da malsauns | |||
| Tschains | |||
| Auters custs da viver | |||
| Via da lavur | |||
| Resta per onn | |||
| Resta per mais |
Tge che resta, tenor il salari brut
Uschia vegn quintà
- Contribuziuns socialas 2026 sco che l’Administraziun federala da taglia (AFT) las supponia: AVS/AI/UCG 5.3%, assicuranza da dischoccupaziun 1.1%, assicuranza d’accidents 0.4% e cassa da pensiun. Vus las pajais en omadus cas en Svizra.
- Taglia svizra 2026 tenor il quintader uffizial da l’AFT, en la vischnanca nua che Vus lavurais, cun las deducziuns usitadas. Cunfinaris la pajan sco taglia a la funtauna, senza taglia da baselgia. Senza uffants, senza facultad, senza autras entradas.
- Italia: cunvegna davart ils cunfinaris dal 2020, applitgada dapi il 2024. Novs cunfinaris pajan 80% da la taglia a la funtauna svizra e la taglia taliana (IRPEF 2026: 23%, 33%, 43%) sin il salari sur EUR 10’000, cun quint da la taglia svizra, ultra da quai il supplement regiunal da la Lombardia ed in supplement communal da 0.8%.
- Germania: la Svizra retegna maximalmain 4.5% dal salari brut. La Germania taglia il salari (tariffa 2026, splitting per pèrs maridads, supplement da solidaritad, taglia da baselgia 8%) e deducescha la taglia svizra. Deducziuns: EUR 0.38 per km da via e las contribuziuns svizras da prevenziun e da cassa da malsauns.
- Frantscha: Genevra ed ils chantuns ordaifer la cunvegna dal 1983 taglian il salari a la funtauna, e la Frantscha n’al taglia betg anc ina giada. A Berna, Soloturn, Basilea, Vad, Vallais, Neuchâtel e Giura al taglia mo la Frantscha (barème 2026 sin las entradas 2025, 10% custs, quozient familiar).
- Cassa da malsauns 2027: en Svizra la prima la pli bassa da Vossa regiun cun ina franchisa da CHF 300, sur il cunfin l’assicurader svizzer il pli bunmartgà per persunas che abitan en il pajais (UFSP). Assicuranza publica: Germania 21.7% dal salari fin EUR 69’750, Frantscha 8% da l’entrada sur EUR 12’015, Italia senza custs supplementars.
- L’instrument tscherna las reglas tenor Vossas endataziuns. Cas reals pon esser differents: uffants, in partenari cun entrada, lavur da chasa, in’autra regiun u autras entradas midan il resultat. Dumandai l’administraziun da taglia avant che decider.
Dumondas e respostas
Co vegnan ils cunfinaris talians taglià dapi il 2024?
Tenor la cunvegna dal 2020, applitgada dapi il 2024, abita in nov cunfinari maximalmain 20 km davent dal cunfin e lavura en il Tessin, en il Grischun u en il Vallais. La Svizra tegna 80% da sia taglia a la funtauna, e l’Italia taglia il salari sur EUR 10’000 cun quint da la taglia svizra. Tgi che era gia cunfinari tranter ils 31 da december 2018 ed ils 17 da fanadur 2023 mantegna las reglas veglias e paja taglia mo en Svizra.
Quanta taglia paja in cunfinari tudestg en Svizra?
Maximalmain 4.5% dal salari brut, retegnida dal patrun, sche Vus dais giu in attestat da domicil (formular Gre-1). La Germania taglia l’entir salari e deducescha la taglia svizra. Vus stuais turnar a chasa suenter la lavur: cun dapli che 60 dis da lavur davent per onn perdais Vus il status.
Nua pajan ils cunfinaris franzos taglia?
Quai dependa dal chantun. Genevra taglia il salari a la funtauna, e la Frantscha n’al taglia betg anc ina giada. Berna, Soloturn, Basilea-Citad, Basilea-Champagna, Vad, Vallais, Neuchâtel e Giura suondan la cunvegna dal 1983: mo la Frantscha taglia il salari, cun il formular 2041-AS. En ils auters chantuns taglia la Svizra a la funtauna, e la Frantscha dat in credit tant grond sco sia atgna taglia.
Tge cassa da malsauns dovran ils cunfinaris?
Per regla l’assicuranza da basa svizra (LAMal), cun atgnas primas per mintga pajais. Il 2027 custa la pli bunmartgada CHF 244 per mais e persuna creschida per persunas che abitan en Germania, CHF 209 en Frantscha e CHF 307 en l’Italia. Entaifer 3 mais suenter l’entschatta da la lavur pudais Vus empè tscherner il sistem public da Voss pajais. La tscherna è definitiva.